پیپ و پیپت در فارکس چیست؟

پیپ در فارکس واحد استاندارد اندازه‌گیری تغییر قیمت جفت‌ارزهاست. در بیشتر جفت‌ارزها، یک پیپ برابر با 0.0001 و در جفت‌ارزهای رایج با ارز مظنهٔ ین ژاپن برابر با 0.01 است. پیپت یک‌دهم پیپ است؛ بنابراین هر ۱۰ پیپت، یک پیپ می‌شود.

اما دانستن تعداد پیپ به‌تنهایی نمی‌گوید چقدر سود یا زیان کرده‌اید. برای تبدیل حرکت قیمت به پول، باید حجم معامله، ارز مظنه و ارز حساب را هم بدانید. در این آموزش، ابتدا پیپ‌ها را می‌شماریم و سپس ارزش پولی آن‌ها را محاسبه می‌کنیم.

پیپ چیست و چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

وقتی می‌گوییم قیمت ۲۰ پیپ حرکت کرده، دربارهٔ فاصلهٔ دو قیمت صحبت می‌کنیم، نه مبلغ سود معامله. مثلاً افزایش EUR/USD از 1.1000 به 1.1020 یک حرکت ۲۰ پیپی است:

(1.1020 – 1.1000) / 0.0001 = 20 pips

همین حرکت برای معامله‌گری با حجم کم و معامله‌گری با حجم زیاد، ۲۰ پیپ است؛ ولی اثر پولی آن بر حسابشان یکسان نیست.

پیپ را نباید «کوچک‌ترین تغییر ممکن در همهٔ نمادها» تعریف کنیم، چون قیمت می‌تواند با دقت بیشتری، یعنی کسری از پیپ، نمایش داده شود. همچنین پیپ و درصد یکی نیستند؛ درصد، تغییر قیمت را نسبت به قیمت اولیه بیان می‌کند.

برای آشنایی با ساختار این بازار، می‌توانید آموزش فارکس چیست؟ را بخوانید.

پیپت چیست؟ تفاوت پیپ و پیپت با مثال

پیپت یا Pipette یک‌دهم پیپ است. در قیمت پنج‌رقمی EUR/USD، رقم چهارم اعشار جایگاه پیپ و رقم پنجم جایگاه پیپت است. در جفت‌ارزی مثل USD/JPY که با سه رقم اعشار نمایش داده می‌شود، این جایگاه‌ها به‌ترتیب رقم دوم و سوم اعشار هستند.

نمونهٔ قیمت اندازهٔ یک پیپ اندازهٔ یک پیپت جایگاه پیپ / پیپت
EUR/USD = 1.08395 0.0001 0.00001 چهارمین / پنجمین رقم اعشار
USD/JPY = 150.235 0.01 0.001 دومین / سومین رقم اعشار

در نمونهٔ EUR/USD، رقم ۹ در جایگاه پیپ و رقم ۵ در جایگاه پیپت قرار دارد. این به معنی «۹ پیپ حرکت قیمت» نیست؛ برای تعیین میزان حرکت، همیشه به دو قیمت نیاز داریم.

چگونه تعداد پیپ را محاسبه کنیم؟

فرمول اندازهٔ حرکت قیمت ساده است:

تعداد پیپ = قدرمطلق اختلاف دو قیمت ÷ اندازهٔ یک پیپ

قدر مطلق یعنی فعلاً بزرگی فاصله را حساب می‌کنیم. سود یا زیان بودن این حرکت، به جهت معامله بستگی دارد.

مثال از نمودار آموزش: ۸٫۵ پیپ، نه ۸ پیپ

در نمودار اسلاید آموزشی، دو نرخ 1.08310 و 1.08395 دیده می‌شوند. فاصلهٔ آن‌ها را بدون حذف رقم آخر حساب می‌کنیم:

1.08395 – 1.08310 = 0.00085

0.00085 / 0.0001 = 8.5 pips

پس این فاصله ۸٫۵ پیپ، معادل ۸ پیپ و ۵ پیپت است. حذف رقم آخر قبل از محاسبه، دقت نتیجه را کم می‌کند.

در همان نمودار، فاصلهٔ 1.08140 تا 1.08480 نیز برابر با ۳۴ پیپ است:

(1.08480 – 1.08140) / 0.0001 = 34 pips

مثال محاسبهٔ پیپ در USD/JPY

فرض کنید USD/JPY از 150.230 به 150.570 برسد. چون اندازهٔ یک پیپ در این جفت‌ارز 0.01 است:

(150.570 – 150.230) / 0.01 = 34 pips

در این مثال، قیمت ۳۴ پیپ افزایش داشته است. استفاده از 0.0001 برای این نماد، جواب را اشتباه می‌کند.

هر پیپ چند دلار است؟ جدول ارزش پیپ بر اساس لات

هر پیپ همیشه ۱۰ دلار نیست. این عدد در جفت‌ارزهایی مانند EUR/USD و GBP/USD، با اندازهٔ پیپ 0.0001 و حجم یک لات استانداردِ ۱۰۰٬۰۰۰ واحدی، درست است؛ چون ارز مظنهٔ آن‌ها دلار آمریکاست. [۲]

در EUR/USD، یورو ارز پایه و دلار ارز مظنه است. برای یک قرارداد استاندارد، جدول زیر به دست می‌آید:

ارزش پیپ بر اساس لات
حجم معامله تعداد واحد ارز پایه ارزش هر پیپ در EUR/USD
۱ لات ۱۰۰٬۰۰۰ یورو ۱۰ دلار
۰٫۱ لات ۱۰٬۰۰۰ یورو ۱ دلار
۰٫۰۱ لات ۱٬۰۰۰ یورو ۰٫۱۰ دلار، معادل ۱۰ سنت

این جدول را نباید بدون بررسی به USD/JPY، USD/CHF، طلا یا هر نماد دیگری تعمیم داد. مشخصات قرارداد حساب‌های خاص نیز ممکن است متفاوت باشد؛ اندازهٔ قرارداد نماد را بررسی کنید.

در اینجا لات را فقط برای محاسبهٔ ارزش پیپ به کار می‌بریم. توضیح کامل این مفهوم و تفاوت آن با اهرم را در آموزش حجم معاملات و اهرم در فارکس ببینید.

فرمول ارزش پیپ؛ اول ارز مظنه، سپس ارز حساب

برای جلوگیری از اشتباه، محاسبه را به دو مرحله تقسیم کنید:

ارزش هر پیپ به ارز مظنه = تعداد واحد ارز پایه × اندازهٔ یک پیپ

برای نمونه، در یک لات استاندارد EUR/USD:

100,000 × 0.0001 = 10 USD

اگر ارز حساب شما با ارز مظنه یکسان باشد، تبدیل دیگری لازم نیست. در غیر این صورت، مبلغ را با نرخ تبدیل مناسب به ارز حساب تبدیل کنید. اینکه باید ضرب کنید یا تقسیم، به جهت نرخ تبدیل بستگی دارد؛ «تقسیم بر قیمت همان جفت‌ارز» نسخهٔ همیشگیِ محاسبهٔ دلاری نیست.

مثال اول: USD/JPY با حساب دلاری

با یک لات استاندارد، ارزش یک پیپ ابتدا به ین به دست می‌آید:

100,000 × 0.01 = 1,000 JPY

حالا فرض کنید نرخ تبدیل USD/JPY برابر با ۱۵۰ باشد؛ یعنی هر دلار ۱۵۰ ین ارزش داشته باشد:

1,000 / 150 ≈ 6.67 USD

در این فرض، ارزش هر پیپ حدود ۶٫۶۷ دلار است، نه ۱۰ دلار. با تغییر نرخ تبدیل، ارزش دلاری پیپ نیز تغییر می‌کند.

مثال دوم: GBP/JPY با حساب دلاری

در یک لات استاندارد GBP/JPY نیز هر پیپ ابتدا ۱٬۰۰۰ ین است. برای تبدیل این مبلغ به دلار، نرخ تبدیل ین به دلار لازم است؛ نه صرفاً قیمت GBP/JPY. با همان فرض USD/JPY = 150، نتیجه حدود ۶٫۶۷ دلار برای هر پیپ خواهد بود.

مثال سوم: USD/CHF با حساب دلاری

در یک لات استاندارد USD/CHF، هر پیپ ۱۰ فرانک سوئیس است. با فرض USD/CHF = 0.9000:

10 / 0.9000 ≈ 11.11 USD

بنابراین وجود USD در نام جفت‌ارز کافی نیست که هر پیپ را ۱۰ دلار بدانیم. محل قرارگرفتن دلار، حجم قرارداد و ارز حساب مهم‌اند. نرخ‌های این سه مثال فرضی‌اند و نرخ لحظه‌ای بازار نیستند.

برای شناخت دسته‌بندی جفت‌ارزها، به آموزش جفت‌ارزهای اصلی و فرعی فارکس مراجعه کنید.

تفاوت پیپ و پوینت در متاتریدر چیست؟

در متاتریدر، Point به واحدی مرتبط با دقت نمایش قیمت نماد اشاره می‌کند. بنابراین پوینت همیشه با پیپ برابر نیست. با قرارداد رایج پیپ در جفت‌ارزهای زیر، این مقایسه به دست می‌آید:

نحوهٔ نمایش نماد یک پوینت هر پیپ چند پوینت است؟
EUR/USD با ۵ رقم اعشار 0.00001 ۱۰ پوینت
EUR/USD با ۴ رقم اعشار 0.0001 ۱ پوینت
USD/JPY با ۳ رقم اعشار 0.001 ۱۰ پوینت

مثلاً اگر یک ابزار در EUR/USD پنج‌رقمی فاصله را ۲۵۰ پوینت اعلام کند، این فاصله معادل ۲۵ پیپ است؛ به شرطی که واحد خروجی ابزار واقعاً پوینت باشد.

Tick Size یا حداقل گام قابل معامله را هم نباید در همهٔ نمادها مساوی Point فرض کرد. برای نمادهای غیرارزی، مشخصات قرارداد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

محاسبهٔ سود و زیان با استفاده از پیپ

پس از مشخص‌کردن ارزش پیپ برای حجم معامله، می‌توان اثر حرکت قیمت را محاسبه کرد:

اثر پولی حرکت قیمت = تعداد پیپ × ارزش هر پیپ برای حجم معامله

فرض کنید EUR/USD را با حجم ۰٫۱ لات استاندارد در 1.1000 خریده‌اید و در 1.1025 می‌بندید. حرکت قیمت ۲۵ پیپ و ارزش هر پیپ ۱ دلار است؛ بنابراین سود ناشی از اختلاف این دو قیمت ۲۵ دلار می‌شود.

اگر معاملهٔ فروش با همین قیمت ورود و خروج داشته باشید، همین افزایش قیمت به معنی ۲۵ دلار زیان است.

برای نتیجهٔ نهایی معامله، هزینه‌هایی مانند کمیسیون و سوآپ را هم در نظر بگیرید. اگر محاسبه بر اساس قیمت‌های واقعی اجرای ورود و خروج انجام شده، اثر اسپرد در آن قیمت‌ها وجود دارد؛ آن را دوباره کسر نکنید. توضیح این هزینه‌ها در آموزش اصطلاحات رایج بازار فارکس آمده است.

همین روش برای برآورد اثر فاصلهٔ حد ضرر کاربرد دارد: در مثال EUR/USD با حجم ۰٫۱ لات، فاصلهٔ ۲۰ پیپی معادل ۲۰ دلار است. این عدد با فرض اجرای معامله در قیمت موردنظر به دست می‌آید و تضمینِ حداکثر زیان نیست. تعیین حجم مناسب و محدودکردن ریسک حساب، موضوع جداگانه‌ای است که در آموزش مدیریت ریسک در فارکس دنبال می‌کنیم.

دانلود اندیکاتور محاسبهٔ ارزش پیپ برای متاتریدر ۵

در ویدئوی این آموزش، ابزاری معرفی شده که مقدار Pip Value و Spread را روی نمودار نمایش می‌دهد. فایل معرفی‌شده را از دکمهٔ زیر دریافت کنید:

روش اضافه‌کردن فایل به نرم‌افزار در آموزش نصب اندیکاتور در متاتریدر ۵ توضیح داده شده است.

در نمونهٔ EUR/USD در اسلاید آموزش، Pip Value برابر با ۱۰ دلار نمایش داده شده است. این نمایش را نباید بدون بررسی، ارزش پیپ معاملهٔ خودتان بدانید: ابتدا مشخص کنید خروجی ابزار برای چه حجمی و چه ارز حسابی است. اگر مبنا یک لات استاندارد باشد، برای حجم ۰٫۱ لات باید یک‌دهم آن مقدار را در نظر بگیرید.

عدد Spread نیز با ارزش پیپ یکی نیست؛ نمایش هم‌زمان این دو، به معنی یکسان‌بودن آن‌ها نیست. پیش از استفاده در معاملهٔ واقعی، خروجی ابزار را در حساب آزمایشی با یک مثال دستی و مشخصات نماد تطبیق دهید.

دو تمرین کوتاه برای اطمینان از یادگیری

تمرین اول:

 EUR/USD از 1.10520 به 1.10675 رسیده است. چند پیپ حرکت کرده؟

پاسخ: اختلاف قیمت 0.00155 است. با تقسیم بر 0.0001، نتیجه ۱۵٫۵ پیپ می‌شود.

تمرین دوم: 

در همین حرکت، حجم معامله ۰٫۰۱ لات استاندارد و ارز حساب دلار است. اثر پولی حرکت چقدر است؟

پاسخ: ارزش هر پیپ ۰٫۱۰ دلار است. بنابراین 15.5 × 0.10 = 1.55 USD؛ برای معاملهٔ خرید، ۱٫۵۵ دلار سود ناشی از اختلاف قیمت‌ها، پیش از هزینه‌های جداگانه.

پرسش‌های متداول

۱۰۰ پیپ چند دلار است؟

بدون دانستن نماد و حجم معامله، پاسخ ثابتی ندارد. در EUR/USD با قرارداد استاندارد، ۱۰۰ پیپ برای حجم ۱ لات معادل ۱٬۰۰۰ دلار، برای ۰٫۱ لات معادل ۱۰۰ دلار و برای ۰٫۰۱ لات معادل ۱۰ دلار است.

آیا تغییر اهرم، ارزش هر پیپ را تغییر می‌دهد؟

با ثابت‌بودن نماد، حجم معامله و شرایط تبدیل ارز، تغییر اهرم به‌تنهایی ارزش هر پیپ را عوض نمی‌کند. افزایش حجم معامله است که اثر پولی هر پیپ را بیشتر می‌کند.

آیا همین قواعد را می‌توان برای طلا و بیت‌کوین استفاده کرد؟

نباید جدول جفت‌ارزها را مستقیماً به این نمادها تعمیم دهید. ابتدا اندازهٔ قرارداد، گام قیمت و واحدی را که بروکر یا ابزار با عنوان پیپ یا پوینت به کار می‌برد، بررسی کنید. برای XAU/USD یا BTC/USD یک عددِ بدون شرط را برای همهٔ بروکرها معتبر ندانید. [۴]

چرا عدد اندیکاتور با محاسبهٔ دستی متفاوت است؟

ممکن است مبنای حجم متفاوت باشد، پوینت با پیپ اشتباه گرفته شده باشد، ارز حساب دلار نباشد یا نرخ تبدیل تغییر کرده باشد. ابتدا همین موارد و مشخصات قرارداد را بررسی کنید؛ اختلاف را به‌صورت خودکار نشانهٔ اشتباه‌بودن نرم‌افزار ندانید.

برای مرور این درس، سه سؤال را به ترتیب پاسخ دهید: قیمت چند پیپ حرکت کرده؟ هر پیپ برای حجم من چقدر ارزش دارد؟ این حرکت با جهت معاملهٔ من چه اثری بر حساب دارد؟

برای دنبال‌کردن مسیر کامل آموزش، سرفصل‌های کارگاه جامع معامله‌گری و روانشناسی بازار در دسترس است. این مطلب آموزشی است و توصیهٔ ورود به معامله یا وعدهٔ سود نیست.

مطالب
مرتبط
3 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین بیشترین رأی
راحله میرزایی

به یاد خداوند رحمت
اموزش ها عالی اند
سپاس ار استاد بزرگ

محمدرضا

سلام
لطفا اگر مقدور است اندیکاتور را در جای مناسب قرار دهید که در دسترس باشد من که نتونستم ببینم تشکر

پشتیبان فنی
پاسخ به  محمدرضا

محمدرضا عزیز سلام
امیدوارم عالی باشید
درخواست شما توسط تیم فنی سایت اجرا شد. دکمه دانلود انتهای آموزش پیپ و پیپت قرار گرفت.
به راحتی میتونید دانلود بفرمایید 👇
https://bahrtahlil.com/pip-pipet/

از پیشنهاد ارزشمند شما سپاسگزاریم. موفق و پایندهه باشید🫡🙂